Blog / Zakup gazu dla firmy na 2027: kiedy kupić i w jakim modelu
Zakup gazu dla firmy na 2027: kiedy kupić i w jakim modelu
Firma bez zabezpieczonej ceny gazu na 2027 rok powinna teraz sprawdzić terminy zawarcia umowy i ustalenia ceny u sprzedawcy, a model zakupu dobrać do przewidywanego zużycia, dopuszczalnych wahań kosztu i warunków ofert. Jednego najlepszego dnia na zakup nie da się wskazać z góry. Według Ministerstwa Energii średnia cena ważona kontraktu na dostawy gazu w 2027 roku na Towarowej Giełdzie Energii wzrosła z około 132 zł/MWh w styczniu 2026 do około 307 zł/MWh w pierwszych trzech tygodniach października. Projekt ustawy UD501 przewiduje ochronę cenową na 2027 rok dla gospodarstw domowych i innych uprawnionych odbiorców; nie jest to powszechna ochrona przedsiębiorstw.

Ten tekst jest dla dyrektorów finansowych i kierowników zakupów zakładów, które zużywają gaz w produkcji albo do ogrzewania.
Kiedy firma powinna kupić gaz na 2027 rok?
Najlepiej wtedy, gdy ma już plan: jaką część zużycia na 2027 rok zabezpiecza, w jakim modelu i według jakich zasad podejmuje decyzję. Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, do kiedy obowiązuje obecna umowa i w jakich terminach sprzedawcy przyjmują zamówienia i ustalają cenę. Zakup całego wolumenu jednego dnia oznacza, że cena na cały rok zależy od notowań z tego dnia; rozłożenie ustalania ceny w czasie zmniejsza to ryzyko, choć nie gwarantuje najniższej ceny.
Rynek terminowy pokazuje, jak zmienna potrafi być cena gazu na przyszły rok. Kontrakt GAS_BASE_Y-27 to gaz z dostawą przez cały 2027 rok. Według zestawienia notowań TGE przygotowanego przez Ekovoltis 2 listopada 2026 miał on kurs rozliczeniowy 366 zł/MWh, a kontrakt na 2028 rok 241 zł/MWh. Niższa wycena 2028 roku nie daje gwarancji, że ceny spadną. To notowania hurtowe, a nie końcowe ceny ofert dla firmy, a średniej ceny ważonej za okres nie należy utożsamiać z kursem rozliczeniowym jednego dnia.
Jakie są modele zakupu gazu dla firmy?
Firma może kupić gaz po cenie stałej na cały rok, w transzach, po cenie indeksowanej do notowań giełdowych albo łącząc te sposoby w jednej umowie. Modele różnią się tym, kto i kiedy ustala cenę oraz kto ponosi ryzyko zmian na rynku.
| Model zakupu | Jak ustala się cenę | Co daje | Główne ryzyko po stronie firmy |
|---|---|---|---|
| Cena stała na cały rok | cena jednostkowa ustalona w terminie określonym w ofercie albo umowie | przewidywalna cena jednostkowa gazu | cena ustalona przed ewentualnym spadkiem cen; kary za wyjście z umowy |
| Transze | kolejne części wolumenu wyceniane w wybranych momentach według zasad umowy | rozłożenie decyzji o cenie w czasie | wzrost ceny części wolumenu, której ceny jeszcze nie ustalono |
| Cena indeksowana | formuła powiązana z notowaniami giełdowymi, plus składniki sprzedawcy | koszt idzie za rynkiem | wzrost kosztu przy wzroście notowań |
| Model mieszany | część wolumenu po cenie ustalonej, część według indeksu | podział ryzyka według decyzji firmy | trzeba pilnować proporcji i zasad rozliczenia obu części |
W modelu transzowym terminy i sposób ustalania ceny kolejnych części określa umowa. Przy rozliczeniu według indeksu cena wynika z notowań wskazanych w formule, więc trzeba sprawdzić, do jakiego indeksu odnosi się formuła, za jaki okres się ją liczy i jakie składniki dodaje sprzedawca. Nie każda cena indeksowana oznacza rozliczenie według cen spot, czyli bieżących notowań z rynku dnia następnego.
Jak kupować gaz w transzach na kontraktach terminowych?
Zakup w transzach polega na tym, że firma ustala cenę kolejnych części rocznego wolumenu w różnych terminach, zwykle przez sprzedawcę, który odzwierciedla w umowie ceny kontraktów terminowych z giełdy. Na TGE notowane są kontrakty na dostawy gazu w przyszłych okresach, na przykład GAS_BASE_Y-27 na cały 2027 rok.
Plan transz opiera się na trzech decyzjach. Pierwsza to podział wolumenu: jaką część rocznego zużycia firma chce zabezpieczyć, a jaką zostawić do rozliczenia według bieżących cen. Druga to harmonogram: w jakich terminach kupuje kolejne części. Trzecia to zasady odstępstwa od harmonogramu, na przykład progi cenowe, po których przekroczeniu firma kupuje szybciej albo wstrzymuje zakup.
Umowa musi na to pozwalać. Sprawdzamy, ile transz przewiduje, w jakich terminach można je zgłaszać, jaki jest minimalny wolumen jednej transzy, jak sprzedawca wycenia transzę względem notowań i co dzieje się z częścią wolumenu, której firma nie zabezpieczy do końca okresu. Równie ważne jest ryzyko wolumenu: dopuszczalne odchylenia zużycia, rozliczenie niedoboru i nadwyżki względem zakontraktowanego wolumenu oraz to, kto ponosi koszty profilu poboru i bilansowania.
Kontrakt roczny BASE dotyczy równomiernego profilu dostaw przez cały rok. Zakład, który zużywa zimą znacznie więcej gazu niż latem, nie pokryje nim swojego zużycia jeden do jednego, dlatego przy transzach trzeba uwzględnić różnice profilu i zasady ich rozliczenia w umowie.
O tym, jak wyznaczać moment zakupu kolejnej transzy, piszemy przy usłudze rekomendacje zakupowe, a o całym planie przy strategii zakupu energii, która obejmuje także gaz.
Z czego składa się cena gazu dla firmy?
Koszt gazu dla firmy to cena paliwa z umowy ze sprzedawcą oraz opłaty za dystrybucję, podatek akcyzowy i VAT. Zmiana sprzedawcy wpływa na cenę paliwa i opłaty handlowe, ale co do zasady nie zmienia stawek operatora dystrybucyjnego.
| Składnik | Kto ustala | Od czego zależy |
|---|---|---|
| Paliwo gazowe i opłaty sprzedawcy | umowa ze sprzedawcą | model zakupu, wolumen, termin ustalenia ceny |
| Dystrybucja, opłaty stałe i zmienne | operator sieci, taryfa zatwierdzana przez Prezesa URE | grupa taryfowa, ilość gazu, dla większych odbiorców także moc umowna |
| Akcyza | przepisy podatkowe | przeznaczenie gazu i ewentualne zwolnienia |
| VAT | przepisy podatkowe | podstawa opodatkowania |
Grupę taryfową w dystrybucji operator ustala na podstawie rodzaju gazu, ciśnienia w miejscu odbioru, mocy umownej i zużycia. Przekroczenie mocy umownej może powodować dodatkowe opłaty. Podstawowa stawka akcyzy na gaz ziemny do celów opałowych wynosi 1,38 zł/GJ. Kwota podatku w rozliczeniu zależy od podstawy opodatkowania, przeznaczenia gazu i ewentualnych zwolnień.
Stawki dystrybucyjne na 2027 rok mogą się zmienić. Według Ekovoltis na 3 listopada 2026 taryfa dystrybucyjna Polskiej Spółki Gazownictwa na 2027 rok nie była jeszcze zatwierdzona, a do 22 listopada nie znaleźliśmy komunikatu URE o jej zatwierdzeniu. Przy planowaniu budżetu warto więc liczyć dystrybucję osobno od ceny paliwa. Jak czytać poszczególne pozycje, opisuje wpis jak czytać fakturę za gaz w firmie.
Czy taryfa URE na gaz obejmuje firmy w 2027 roku?
Większości firm nie obejmuje. Ceny sprzedaży gazu dla standardowych odbiorców biznesowych ustala się w umowach ze sprzedawcami, a nie w taryfach zatwierdzanych przez Prezesa URE. Regulowane pozostają taryfy za korzystanie z sieci, w tym za dystrybucję.
Rząd przyjął projekt ustawy (UD501), który na 2027 rok przewiduje maksymalną cenę paliw gazowych 197,29 zł/MWh netto. Według Ministerstwa Energii dotyczy ona odbiorców objętych ochroną taryfową, czyli gospodarstw domowych i pozostałych uprawnionych odbiorców, i nie obejmuje VAT, akcyzy ani opłat dystrybucyjnych. To projekt, więc ostateczny zakres zależy od uchwalonej ustawy. Firma, która nie jest uprawnionym odbiorcą, powinna planować zakup tak, jakby ta ochrona jej nie dotyczyła.
Od czego zależą ceny gazu dla firm w 2027 roku?
Ceny gazu dla firm w 2027 roku zależą przede wszystkim od notowań hurtowych w dniu ustalenia ceny, a te od sytuacji na rynku europejskim. Ministerstwo Energii zwraca uwagę, że polska infrastruktura, w tym gazociąg Baltic Pipe i krajowe magazyny, zwiększa bezpieczeństwo dostaw, ale nie odcina krajowych cen od zmian na rynkach europejskich.
Na koszt firmy wpływają też czynniki, które nie zależą od ceny paliwa: taryfa dystrybucyjna na 2027 rok, przepisy podatkowe i zapisy umowy. W umowach obejmujących także 2028 rok warto sprawdzić jeszcze jedną rzecz. Pełne uruchomienie ETS2 zaplanowano na 2028 rok. To system odrębny od obecnego EU ETS: według Komisji Europejskiej obejmuje emisje ze spalania paliw w budynkach, transporcie drogowym i dodatkowych sektorach, głównie w małych zakładach przemysłowych, które nie podlegają obecnemu EU ETS. Przed oceną kosztu trzeba ustalić, czy dane zużycie gazu podlega ETS2, i sprawdzić, czy i jak umowa pozwala sprzedawcy przenieść koszty tego systemu na firmę.
Prognozy cen gazu nie podajemy. Plan zakupu powinien działać przy różnych scenariuszach, a nie zależeć od jednej prognozy.
Jakich danych potrzeba do decyzji o zakupie gazu?
Do decyzji o zakupie gazu na 2027 rok potrzebne są dane o zużyciu z ostatnich lat w rozbiciu na miesiące, plan produkcji i ogrzewania na 2027, obecna umowa z datą końca i warunkami wypowiedzenia oraz grupa taryfowa i moc umowna w dystrybucji. Bez tych danych nie da się ustalić, jaką część wolumenu zabezpieczyć.
Zużycie miesięczne pokazuje sezonowość: zakład, który ogrzewa hale, zużywa zimą znacznie więcej niż latem, a to wpływa na to, jakie produkty i transze mają sens. Plan produkcji mówi, czy wolumen na 2027 będzie podobny do historycznego. Obecna umowa mówi, od kiedy firma w ogóle może kupić gaz u innego sprzedawcy i ile kosztowałoby wcześniejsze wyjście. Dane z dystrybucji pozwalają policzyć koszt, którego zmiana sprzedawcy nie zmieni.
Do tego dochodzi decyzja zarządu o tolerancji ryzyka: czy ważniejsza jest przewidywalność budżetu, czy możliwość skorzystania ze spadku cen. Od tej odpowiedzi zależy proporcja między ceną ustaloną a indeksowaną.
Kiedy zakup gazu w transzach nie ma sensu?
Zakup w transzach zwykle nie ma sensu, gdy zużycie gazu jest małe w stosunku do kosztu obsługi takiego procesu, gdy umowa nie pozwala na transze albo gdy firma nie ma kogo wyznaczyć do podejmowania decyzji o kolejnych zakupach w krótkim czasie. W takiej sytuacji prostsza cena stała albo indeks z jasną formułą bywa rozsądniejsza.
Transze nie mają też sensu bez planu. Jeśli każda transza jest kupowana pod wpływem bieżących wiadomości, firma podejmuje decyzje bez wcześniej ustalonych kryteriów. Plan z harmonogramem i progami cenowymi pozwala decydować według zasad przyjętych przed rozpoczęciem zakupów.
Z naszej praktyki: metodyka transz z analizy zakupu energii elektrycznej
W opublikowanym studium przypadku opisujemy dużego producenta przemysłowego, który zużywa rocznie około 2,2 miliona m³ gazu obok energii elektrycznej. Metoda polegała na zakupie części wolumenu miesięcznego w transzy przed dostawą i porównaniu ceny każdej transzy z ceną spot TGE w tym samym miesiącu, na rzeczywistym wolumenie. Wynik opisany w studium dotyczy energii elektrycznej i jest wynikiem modelowanym dla konkretnej strategii, nie obietnicą oszczędności.
Z tej pracy bierzemy do zakupu gazu dwie rzeczy. Po pierwsze, transze liczymy na rzeczywistym wolumenie zakładu, miesiąc po miesiącu, a nie na rocznej średniej. Po drugie, każdą decyzję porównujemy z alternatywą, czyli z tym, ile kosztowałby ten sam wolumen kupiony po cenie bieżącej. Porównanie ze spotem pokazuje różnicę kosztu względem tej alternatywy; ocenę strategii uzupełniamy o zgodność z budżetem i przyjętym poziomem ryzyka.
Jeśli firma dostała już ofertę na gaz na 2027 rok, przed podpisem warto przeczytać tekst jak sprawdzić ofertę sprzedawcy energii dla firmy; te same zasady dotyczą umów na gaz. Gdy firma chce porównać kilka ofert, opisujemy to przy usłudze organizacja przetargów.
Najczęstsze pytania
Kiedy firma powinna kupić gaz na 2027 rok?
Gdy ma plan zakupu: jaką część zużycia zabezpiecza, w jakim modelu i według jakich zasad. Pierwszy krok to sprawdzenie terminów zawarcia umowy i ustalenia ceny u sprzedawcy. Rozłożenie ustalania ceny w czasie zmniejsza ryzyko, choć nie gwarantuje najniższej ceny.
Czy cena maksymalna gazu w 2027 roku dotyczy firm?
Według projektu ustawy UD501 cena maksymalna 197,29 zł/MWh netto dotyczy odbiorców objętych ochroną taryfową, czyli gospodarstw domowych i pozostałych uprawnionych odbiorców. Ceny gazu dla standardowych odbiorców biznesowych ustala się w umowach ze sprzedawcami.
Z czego składa się cena gazu dla firmy?
Z ceny paliwa i opłat sprzedawcy z umowy, opłat za dystrybucję według taryfy operatora zatwierdzanej przez Prezesa URE, podatku akcyzowego i VAT.
Ile kosztował gaz na 2027 rok na giełdzie?
Według Ministerstwa Energii średnia cena ważona kontraktu GAS_BASE_Y-27 na TGE wzrosła z około 132 zł/MWh w styczniu 2026 do około 307 zł/MWh w dniach od 1 do 21 października 2026. Według zestawienia Ekovoltis 2 listopada 2026 kurs rozliczeniowy wyniósł 366 zł/MWh. To notowania hurtowe, nie końcowe ceny ofert dla firm.
Czy ETS2 podniesie koszt gazu dla firm w 2027 roku?
Pełne uruchomienie ETS2 zaplanowano na 2028 rok. System obejmuje m.in. małe zakłady przemysłowe spoza obecnego EU ETS, więc trzeba ustalić, czy zużycie gazu w danej firmie mu podlega, i sprawdzić, czy umowa pozwala sprzedawcy przenieść jego koszty.
Aktualizacja: 22 listopada 2026. Autor i redaktor: Marek Przychodzeń, EnergoStrateg. Źródła: Ministerstwo Energii, „Chronimy odbiorców gazu przed podwyżkami w 2027 r.” (ceny GAS_BASE_Y-27, projekt UD501, cena maksymalna); Ekovoltis, „Ceny gazu dla firm 2027” (kursy TGE z 2 listopada 2026, taryfa PSG, grupy taryfowe, akcyza, ETS2, za URE, MF i Radą UE); Komisja Europejska, strona o ETS2; studium przypadku EnergoStrateg.
Chcesz sprawdzić, ile Twoja firma traci na energii?
Umów bezpłatną konsultację →